Connect with us

Konie ślą­skie

Hodowla

Konie ślą­skie

Janusz Lawin

Przedstawiając współ­cze­sne konie ślą­skie nale­ży cof­nąć się kil­ka­set lat wstecz i powie­dzieć kil­ka słów o warun­kach, któ­re tę rasę ukształ­to­wa­ły. Bezsprzecznie naj­więk­szy wpływ na wytwo­rze­nie tej rasy miał koń olden­bur­ski, odpo­wied­nie śro­do­wi­sko i zami­ło­wa­nie lud­no­ści do wie­lo­let­niej kon­se­kwent­nej pra­cy hodow­la­nej.

O koniach w Oldenburgii zaczę­to mówić w XV wie­ku, kie­dy to panu­ją­cy tam Graf Anton Günther (1603-1667) roz­po­czął pla­no­wą i prze­my­śla­ną hodow­lę. Ciekawostką jest, że spro­wa­dził pew­ną licz­bę ogie­rów zwa­nych wów­czas w Europie „pol­ski­mi”. Koń olden­bur­ski w miej­scu wytwo­rze­nia miał ku temu sprzy­ja­ją­ce warun­ki kli­ma­tycz­ne i gle­bo­we. Bardzo dobre zie­mie, dużo pastwisk oraz dosko­na­łe ich nawod­nie­nie pozwa­la­ły na to, że hodow­la koni była tam rów­nież opła­cal­na. Ciężka zie­mia wyma­ga­ła dużej siły ucią­gu od pra­cu­ją­cych na roli i w trans­por­cie koni, któ­re pod­da­wa­ne były ostrej selek­cji użyt­ko­wej. Klacze hodow­la­ne w wie­ku 3 lat przy­go­to­wy­wa­ne były do pra­cy i prze­by­wa­ły od maja do listo­pa­da na pastwi­skach przez całą dobę.

Pierwszy ofi­cjal­ny doku­ment rzą­do­wy doty­czą­cy hodow­li koni powstał w 1820 r. i wpro­wa­dził obo­wiąz­ko­we uzna­wa­nie ogie­rów przez komi­sją pań­stwo­wą. Dokument ten mówił o cenach za sta­nów­kę, jak rów­nież o karach dla posia­da­czy ogie­rów nie­uzna­nych. Kary pie­nięż­ne w wyso­ko­ści 5 tala­rów pła­ci­li rów­nież wła­ści­cie­le kla­czy, któ­rzy dopro­wa­dza­li je do nie­uzna­ne­go ogie­ra. Hodowcy za naj­lep­sze ogie­ry otrzy­my­wa­li pre­mię 100 tala­rów w zło­cie, ogier otrzy­my­wał imię i pale­nie - lite­rę O z koro­ną. Od 1840 roku pre­mię w wyso­ko­ści 75 tala­rów w zło­cie otrzy­my­wa­li też wła­ści­cie­le naj­lep­szych kla­czy. W tym cza­sie wpro­wa­dzo­no też peł­ną reje­stra­cję uro­dzeń i wyda­wa­nie ksiąg stad­nych.

Hodowla koni w Oldenburgii była zawsze pro­wa­dzo­na przez tam­tej­szych rol­ni­ków. Przeciętny wła­ści­ciel miał od 2 do 3 kla­czy z przy­chów­kiem. Sezon kopu­la­cyj­ny trwał od mar­ca do koń­ca czerw­ca. Ogiery kry­ły prze­cięt­nie od 120 do 130 kla­czy, a pro­cent zaźre­bień wahał się mię­dzy 70-75 %. Klacze były bar­dzo plen­ne i według dostęp­nych sta­ty­styk rodzi­ły od 12 do 15źrebiąt w karie­rze. Prace hodow­la­ne pro­wa­dzo­ne były zgod­nie z przy­ję­tą usta­wą rzą­do­wą doty­czą­cą hodow­li koni.

Na Śląsku w 1817 roku zało­żo­no sta­do ogie­rów w Lubiążu i tę datę moż­na uznać za począ­tek pla­no­wej hodow­li koni na tym tere­nie. Początkowo domi­no­wa­ły w sta­dzie repro­duk­to­ry ras lek­kich, któ­rych potom­stwo zapew­nia­ło ilo­ścio­wo i jako­ścio­wo zaku­py koni remon­to­wych dla potrzeb woj­ska. Te lek­kie konie nie zaspo­ka­ja­ły jed­nak­że potrzeb rol­nic­twa i roz­wi­ja­ją­ce­go się prze­my­słu. Natomiast w nowo­utwo­rzo­nym sta­dzie ogie­rów Koźle sta­cjo­no­wa­ły ogie­ry zim­no­krwi­ste spro­wa­dza­ne z Belgii, Francji i Anglii. Zaczęto też spro­wa­dzać ogie­ry olden­bur­skie i wschod­nio­fry­zyj­skie, któ­re w latach 1917-1938 sta­no­wi­ły 40 % wszyst­kich ogie­rów uży­wa­nych w hodow­li na Śląsku. One to wła­śnie mia­ły decy­du­ją­cy wpływ na ukształ­to­wa­nie się konia ślą­skie­go.

Jest to frag­ment arty­ku­łu, aby prze­czy­tać peł­ny tekst zapra­sza­my do zaku­pu kwar­tal­ni­ka „Hodowca i Jeździec” Rok III nr 2 (7) 2005.
Pismo dostęp­ne jest w Okręgowych / Wojewódzkich Związkach Hodowców Koni, Biurze PZHK, za pośred­nic­twem pre­nu­me­ra­ty oraz w wybra­nych skle­pach jeź­dziec­kich.

Continue Reading
Zapoznaj się także

Więcej w Hodowla

Na górę