Connect with us

Historia hodow­li koni sztumskich

Hodowla

Historia hodow­li koni sztumskich

Ewa Jastrzębska

Wśród hodow­ców i miło­śni­ków koni ist­nie­ją spo­ry czy w obec­nie ist­nie­ją­cej popu­la­cji pol­skich koni zim­no­krwi­stych moż­na wyróż­nić regio­nal­ne typy koni wytwo­rzo­ne w ośrod­kach hodow­la­nych w Polsce po 1955 roku. Jednakże jak twier­dzą znaw­cy tema­tu mimo duże­go skon­so­li­do­wa­nia popu­la­cji moż­na zauwa­żyć róż­ni­ce w feno­ty­pie i geno­ty­pie osobników.

Konie sztum­skie są naj­cięż­szym regio­nal­nym typem koni zim­no­krwi­stych hodo­wa­nych w Polsce. Zostały one ukształ­to­wa­ne na bazie rdzen­ne­go mate­ria­łu przy udzia­le zachod­nio­eu­ro­pej­skich repro­duk­to­rów zim­no­krwi­stych w rejo­nie Powiśla oraz Warmii i Mazur, gdzie cięż­kie i trud­ne do upra­wy gle­by wymu­sza­ły koniecz­ność utrzy­my­wa­nia szcze­gól­nie moc­nych koni roboczych.

Rozwój koni sztum­skich miał ści­sły zwią­zek z hodow­lą koni w sąsied­nich rejo­nach. Początki cho­wu koni zim­no­krwi­stych na zie­miach Pomorza Gdańskiego się­ga­ją cza­sów pano­wa­nia na tym obsza­rze Zakonu Krzyżackiego. Na prze­ło­mie XIV i XV w. Krzyżacy zało­ży­li na Powiślu i Warmii oko­ło 30 stad­nin, wśród któ­rych jed­na mie­ści­ła się w samym Sztumie i w roku 1404 posia­da­ła ok. 150 koni róż­nych ras i typów (w tym cięż­kie konie bojo­we zwa­ne fry­za­mi). Po upad­ku Zakonu Krzyżackiego hodow­lę kon­ty­nu­owa­li war­miń­scy bisku­pi. Jednakże pra­wie cał­ko­wi­ty jej upa­dek nastą­pił w cza­sie wojen napoleońskich.
Rozwijająca się w XIX w. na tere­nie Powiśla hodow­la koni szla­chet­nych nie odpo­wia­da­ła potrze­bom miej­sco­wych rol­ni­ków. Było to powo­dem spro­wa­dza­nia koni robo­czych z Królestwa Polskiego, Litwy, Rosji oraz Europy Zachodniej. Początkowo konie ras cięż­kich impor­to­wa­no głów­nie na teren Warmii, któ­ra dzię­ki zami­ło­wa­niu miej­sco­wych hodow­ców, posia­da­ła dobrze roz­wi­nię­tą hodow­lę koni zim­no­krwi­stych. Natomiast na Powiślu nie było apro­ba­ty władz pru­skich dla hodow­li koni tej rasy. Chociaż wła­dze pru­skie zda­wa­ły sobie spra­wę, że rejon ten ze wzglę­du na posia­da­ny are­ał cięż­kich gleb upraw­nych musi dys­po­no­wać koń­mi sil­niej­szy­mi i kali­bro­wy­mi, pró­bo­wa­no użyć do tego cięż­kich ras półkrwi.

Jest to frag­ment arty­ku­łu, aby prze­czy­tać peł­ny tekst zapra­sza­my do zaku­pu kwar­tal­ni­ka „Hodowca i Jeździec” Rok V nr 4 (15) 2007 / Rok VI nr 1 (16) 2008.
Pismo dostęp­ne jest w Okręgowych / Wojewódzkich Związkach Hodowców Koni, Biurze PZHK, za pośred­nic­twem pre­nu­me­ra­ty oraz w wybra­nych skle­pach jeź­dziec­kich.

Więcej w Hodowla

Na górę