Connect with us

Triumf hodow­li pry­wat­nej w Kętrzynie

Hodowla

Triumf hodow­li pry­wat­nej w Kętrzynie

dr inż. Ewa Jastrzębska

Zorganizowanie dużej impre­zy hodow­la­no-poka­zo­wej z udzia­łem koni wyma­ga ogrom­nych nakła­dów finan­so­wych, cza­so­wych i orga­ni­za­cyj­nych. Nie da się tego zro­bić bez udzia­łu hoj­nych spon­so­rów, pra­cow­ni­ków, wolon­ta­riu­szy i wie­lu innych ludzi dobrej woli.

Co roku zda­ję Czytelnikom „Hodowcy i Jeźdźca” rela­cję z naj­waż­niej­szej wysta­wy w świe­cie koni zim­no­krwi­stych orga­ni­zo­wa­nej w Stadzie Ogierów w Kętrzynie. To nasy­co­ne tra­dy­cją hodow­li koni miej­sce ma już swo­ją reno­mę wśród imprez pol­skich „gru­ba­sów”, a Ogólnopolski Czempionat Koni Rasy Polski Koń Zimnokrwisty już po raz 9. zgro­ma­dził w dn. 24-25 lip­ca 2010 r. eli­tę hodow­ców oraz miło­śni­ków koni tej rasy.
By na try­bu­nach kętrzyń­skie­go hipo­dro­mu mogły zasiąść oso­by o spre­cy­zo­wa­nych upodo­ba­niach, wzo­rem roku ubie­głe­go orga­ni­za­to­rzy podzie­li­li pro­gram wysta­wy na część hodow­la­ną odby­wa­ją­cą się w sobo­tę oraz nie­dziel­ną - głów­nie poka­zo­wą, zaspo­ka­ja­jąc licz­ną publicz­ność pod­czas róż­no­rod­nych kon­kur­sów użyt­ko­wo­ści koni.
W tego­rocz­nej edy­cji czem­pio­na­tu oce­nie pod­da­no aż 71 koni z czte­rech grup: klacz­ki rocz­ne i 2-let­nie oraz ogier­ki rocz­ne i 2-let­nie (tab. 1).
Pięcioosobowa komi­sja w skła­dzie: Wiesław Niewiński - prze­wod­ni­czą­cy (Wojewódzki Związek Hodowców Koni w Białymstoku), Jerzy Gawarecki (SO w Kętrzynie), Wojciech Ganowicz (SO w Sierakowie), Marek Morawiec (Warmińsko-Mazurski ZHK) oraz Andrzej Kopczyk (Pomorski ZHK), pra­co­wa­ła w trud­nych warun­kach pogo­do­wych wytrwa­le ponad osiem godzin, by oce­nić wszyst­kie konie. Prezentowana staw­ka mło­dych koni zim­no­krwi­stych była bar­dzo licz­na i wcze­śniej wyse­lek­cjo­no­wa­na przez pra­cow­ni­ków OZHK, więc przez to bar­dzo wyrów­na­na feno­ty­po­wo, co wpły­wa­ło na trud­ność wybo­ru osob­ni­ka the best. Ten zaszczyt­ny tytuł, zwa­ny czem­pio­nem wysta­wy, przy­pa­da zawsze naj­lep­szej kla­czy i naj­cen­niej­sze­mu ogie­ro­wi, któ­re komi­sja wybie­ra z całej popu­la­cji pre­zen­to­wa­nych osob­ni­ków. Ale by do tego doszło, trze­ba naj­pierw wyło­nić w poszcze­gól­nych gru­pach płcio­wych i wie­ko­wych konie zaj­mu­ją­ce miej­sca na podium.

Laury dla pry­wat­nej hodow­li

Śledząc wyni­ki oce­ny koni w poszcze­gól­nych gru­pach, nie moż­na oprzeć się wra­że­niu, iż w 2010 r. naj­lep­sze konie pocho­dzi­ły z cen­nych hodow­li pry­wat­nych (tab. 2). Walka o zaszczyt­ne tytu­ły mię­dzy jedy­ną w Polsce pań­stwo­wą Stadniną Koni w Nowych Jankowicach a licz­ny­mi w całym kra­ju hodow­la­mi pry­wat­ny­mi roz­gry­wa­ła się na kętrzyń­skim hipo­dro­mie od wie­lu lat, prze­chy­la­jąc sza­lę raz na jed­ną, raz na dru­gą stro­nę. Jednakże po raz pierw­szy czem­pion­ka i czem­pion rasy pol­ski koń zim­no­krwi­sty są koń­mi wyho­do­wa­ny­mi w rękach pry­wat­nych, co świad­czy o ich naj­lep­szej jako­ści. Wprawdzie by hodow­cy pry­wat­ni nie popa­dli w samo­za­chwyt, muszę dodać, iż tytu­ły wice­czem­pio­nów są udzia­łem koni ze stad­ni­ny w Nowych Jankowicach.
Hodowla pry­wat­na koni zim­no­krwi­stych w Polsce ma dłu­go­let­nią tra­dy­cję, a jej poziom jest bar­dzo wyso­ki. Do eli­ty nale­żą hodow­cy, któ­rzy co roku poja­wia­ją się z koń­mi w Kętrzynie, cho­ciaż nie co roku ich konie są naj­lep­sze. Zgodnie z powie­dze­niem „raz na wozie, raz pod wozem”, bo wyho­do­wać czem­pio­na wysta­wy jest trud­no, gdy kon­ku­ren­cja jest tak sil­na. Porównując licz­bę koni przy­wie­zio­nych na kętrzyń­ski czem­pio­nat z róż­nych woje­wództw, moż­na śmia­ło stwier­dzić, gdzie hodow­la pol­skich gru­ba­sów jest naj­sil­niej­sza: z Podlasia pocho­dzi­ło 18 szt., z Pomorza - 22, z woj. kujaw­sko-pomor­skie­go (SK Nowe Jankowice) - 9, war­miń­sko-mazur­skie­go - 17, mazo­wiec­kie­go - 4 szt. oraz z lubel­skie­go - 1 szt.

Najważniejsza roz­gryw­ka kla­czy

W czę­ści hodow­la­nej wysta­wy kul­mi­na­cyj­nym punk­tem kętrzyń­skie­go czem­pio­na­tu jest wybór czem­pio­nów i wice­czem­pio­nów w gru­pach płcio­wych. Do tej pre­sti­żo­wej rywa­li­za­cji upraw­nio­ne są po dwa naj­wy­żej oce­nio­ne konie z każ­dej gru­py wie­ko­wej i płcio­wej. Wybór dwóch naj­lep­szych kla­czy roze­grał się mię­dzy czte­re­ma sami­ca­mi, dwie­ma naj­wy­żej skla­sy­fi­ko­wa­ny­mi rocz­ny­mi klacz­ka­mi: JULĄ i SZABELKĄ, oraz dwu­let­ni­mi: JONATĄ i MONTESĄ.
Czempionką Rasy Polski Koń Zimnokrwisty zosta­ła klacz JONATA wyho­do­wa­na przez Romana Szultkę z Sąpolna w woj. pomor­skim. Hodowca ten ma na swo­im kon­cie wie­le koni zim­no­krwi­stych uty­tu­ło­wa­nych pod­czas wystaw o zasię­gu regio­nal­nym i kra­jo­wym, Nienaganne przy­go­to­wa­nie koni do poka­zu jest atu­tem tego hodow­cy, o któ­rym Czytelnicy mogą prze­czy­tać w bie­żą­cym nume­rze „HiJ”. Klacz JONATA, o wymia­rach 167-225-30 cm, uro­dzo­na 10.04.2008 r., jest potom­kiem bel­gij­skie­go ogie­ra Sultan de L’eaugrenee oraz kla­czy ardeń­skiej Janett pocho­dzą­cej ze Szwecji. Oglądając nagro­dzo­ną Jonatę, moż­na stwier­dzić, iż zesta­wie­nie dwóch cen­nych ras koni zim­no­krwi­stych (bel­gij­skich i ardeń­skich szwedz­kich) przy­no­si dobre efek­ty hodow­la­ne, a jej war­tość nie male­je z wie­kiem, gdyż była ona wice­czem­pion­ką wysta­wy w Kętrzynie w 2009 r. jako klacz rocz­na.
Tytuł wice­czem­pion­ki wysta­wy zdo­by­ła, nagro­dzo­na rów­nież naj­wyż­szym miej­scem w gru­pie kla­czy rocz­nych, jan­ko­wic­ka JULA (po Rolen od Juma po Gourmet). Urodzona 12.01.2009 r. gnia­da klacz­ka, o wymia­rach 152-205-25,5 cm, zde­kla­so­wa­ła pozo­sta­łe kon­ku­rent­ki do tytu­łu „wice­miss” pra­wie ide­al­nym typem oraz bar­dzo dobrym ruchem szcze­gól­nie w kłu­sie, co zapew­ne zawdzię­cza genom pocho­dzą­cym od ogie­ra Gourmet.

Walka o zło­to wśród ogie­rów

Duże emo­cje budzi rok­rocz­nie wybór naj­lep­szych ogie­rów zim­no­krwi­stych. W tym roku w szran­ki sta­nę­ły ogier­ki rocz­ne LASEL i BAZYL oraz dwu­let­nie: ASER i FAGON. Podział sił w tej gru­pie był rów­ny, gdyż dwa konie pocho­dzi­ły z hodow­li pań­stwo­wej i dwa zosta­ły wyho­do­wa­ne w pry­wat­nych stad­ni­nach.
Czempionem Rasy Polski Koń Zimnokrwisty został wyho­do­wa­ny przez Jerzego Rożko z Knyszyna w woj. pod­la­skim ogier ASER. Kasztanowaty ogier, o wymia­rach 161-220-27 cm, uzy­skał łącz­nie 44,13 pkt. pod­czas oce­ny poszcze­gól­nych skła­do­wych: typu, pokro­ju, ruchu w stę­pie, ruchu w kłu­sie oraz kon­dy­cji, pie­lę­gna­cji i przy­go­to­wa­nia do wysta­wy. Został bar­dzo dobrze zapre­zen­to­wa­ny przez syna hodow­cy - Roberta Rożko, któ­ry będąc pra­cow­ni­kiem ZHK w Białymstoku, wie, jak pra­wi­dło­wo przy­go­to­wać i poka­zać konia pod­czas wysta­wy. Aser jest potom­kiem ogie­ra Listopad (pocho­dzą­ce­go po nie­miec­kim zim­no­krwi­stym repro­duk­to­rze Bertram I użyt­ko­wa­nym w Stadninie Koni w Nowych Jankowicach) oraz kla­czy Arja pocho­dzą­cej z rodu bre­toń­skie­go ogie­ra Aiglon.
Tytuł wice­czem­pio­na wysta­wy otrzy­mał jasno­gnia­dy FAGON (po Igon od Fastryga po Butler), pocho­dzą­cy z jan­ko­wic­kiej hodow­li. Urodzony 4 kwiet­nia 2008 r., o wym. 162-220-28 cm, wywo­dzi się od koni zim­no­krwi­stych nie­miec­kich przez ogie­ra Gourmet oraz przez klacz Fastryga od bre­toń­skie­go ogie­ra Aiglon.
Ciekawy jest udział obcych repro­duk­to­rów w rodo­wo­dach czem­pio­na i wice­czem­pio­na wysta­wy, oba mają po stro­nie ojcow­skiej konia zim­no­krwi­ste­go nie­miec­kie­go, a po stro­nie mat­czy­nej - bre­toń­skie­go Aiglona.

Dolew obcej krwi

Polski koń zim­no­krwi­sty nie ist­niał­by jako rasa, gdy­by nie dolew zachod­nio­eu­ro­pej­skich ras koni zim­no­krwi­stych. Obserwując na wysta­wach w kra­ju potom­stwo koni impor­to­wa­nych, jestem prze­ko­na­na, iż nie­zbęd­ny jest nam dolew krwi cen­nych obcych repro­duk­to­rów. W kra­ju są zwo­len­ni­cy i prze­ciw­ni­cy impor­tu koni ras zim­no­krwi­stych, jed­nak ana­li­za rodo­wo­dów koni zaj­mu­ją­cych czo­ło­we miej­sca na wysta­wach potwier­dza potrze­bę impor­tu zarów­no ogie­rów, jak i kla­czy (co jest coraz częst­sze). Możliwości finan­so­we pry­wat­nych pol­skich hodow­ców są coraz więk­sze, więc w przy­szło­ści do zna­nych nam już nazw impor­to­wa­nych koni (np. Rolltan, Gustaw, Elbgang i in.) dołą­czą nowe imio­na. Może będą to któ­reś z tych, o jakich może­cie Państwo prze­czy­tać w bie­żą­cym nume­rze „HiJ” w arty­ku­le rela­cjo­nu­ją­cym zma­ga­nia hodow­ców w Janowie. Natomiast udział licz­bo­wy (tab. 3) i pro­cen­to­wy (rys. 1) impor­to­wa­nych ras zim­no­krwi­stych w rodo­wo­dach koni pre­zen­to­wa­nych na IX Ogólnopolskim Czempionacie Koni Rasy Polski Koń Zimnokrwisty pozo­sta­wiam ana­li­zie wni­kli­wych Czytelników „HiJ”.
Kętrzyńska wysta­wa sta­no­wi traf­ne połą­cze­nie wyni­ków hodow­li z pro­mo­cją koni zim­no­krwi­stych. Cieszy się to ogrom­nym zain­te­re­so­wa­niem widzów i ma swój sta­ły punkt w reper­tu­arze impre­zy. Niewątpliwie na ten suk­ces wpły­wa doświad­cze­nie orga­ni­za­to­rów, gdyż poka­zy kon­ne odby­wa­ją się w Kętrzynie po raz XIV. W tym roku „spo­koj­ne gru­ba­sy” moż­na było podzi­wiać pod­czas para­dy zaprzę­gów, jaz­dy w dam­skim sio­dle, zawo­dów w sile ucią­gu w saniach, kadry­la, sulek i porę­czy. Wszystkie poka­zy przy­go­to­wa­ne były nale­ży­cie i odda­wa­ły w peł­ni moż­li­wo­ści użyt­ko­wa­nia naszych rodzi­mych, naj­więk­szych koni. W wie­lu punk­tach pro­gra­mu zabra­kło pomoc­nej ręki zmar­łe­go w zeszłym roku Marka Bobowskiego (wie­lo­let­nie­go hodow­cy w SO Kętrzyn), któ­ry współ­or­ga­ni­zo­wał kon­ne poka­zy.
Zeszłoroczną rela­cję z ogól­no­pol­skie­go czem­pio­na­tu zakoń­czy­łam chę­cią spo­tka­nia się z widza­mi i hodow­ca­mi w Kętrzynie w 2010 r., co mia­ło miej­sce. Żywię więc i tym razem nadzie­ję, że to koń­skie miej­sce pozo­sta­nie na mapie hodow­la­nej Polski (jak mawia Jurek Owsiak) do koń­ca świa­ta i o jeden dzień dłu­żej. Oby tak było, życzę orga­ni­za­to­rom tego­rocz­nej impre­zy: Stadzie Ogierów w Kętrzynie na cze­le z Jerzym Gawareckim, Stadninie Koni w Nowych Jankowicach, PZHK, W-MZHK, Związkowi Hodowców Ras Koni Zimnokrwistych, by nie zabra­kło im spon­so­rów, sił i upo­ru do orga­ni­za­cji kolej­nych edy­cji. Bo o przy­jazd hodow­ców z koń­mi i widzów jestem spo­koj­na.

dr inż. Ewa Jastrzębska
Katedra Hodowli Koni i Jeździectwa UWM Olsztyn

Więcej w Hodowla

Partnerzy

Popularne wpi­sy

Ostatnie wpi­sy

Na górę