Connect with us

Hodowca i Jeździec

Szacowanie war­to­ści hodow­la­nej na świe­cie i w Polsce

Hodowla

Szacowanie war­to­ści hodow­la­nej na świe­cie i w Polsce

Dorota Lewczuk

Ocena war­to­ści hodow­la­nej jest nie­zbęd­nym ele­men­tem każ­dej hodow­li bez wzglę­du na kie­ru­nek użyt­ko­wa­nia czy rasę konia. Analizując samo­dziel­nie rodo­wo­dy, osią­gnię­cia koni hodow­la­nych i ich potom­stwa, prze­pro­wa­dza­my tak­że pew­ne­go rodza­ju oce­nę war­to­ści hodow­la­nej, lecz uprosz­czo­ną i nie zawsze dokład­ną - cho­ciaż­by dla­te­go, że nie zawsze mamy dostęp do wszyst­kich potrzeb­nych informacji.

Obecnie oce­nę war­to­ści hodow­la­nej prze­pro­wa­dza się za pomo­cą nowo­cze­snych metod sta­ty­stycz­nych opar­tych na prze­li­cze­niach danych o inte­re­su­ją­cych nas cechach z uwzględ­nie­niem rodo­wo­dów koni. Podstawowym warun­kiem sza­co­wa­nia war­to­ści hodow­la­nej jest posia­da­nie infor­ma­cji o użyt­ko­wo­ści dużej licz­by spo­krew­nio­nych zwie­rząt. Zbyt mała ilość danych lub małe spo­krew­nie­nie osob­ni­ków powo­du­je obni­że­nie dokład­no­ści doko­ny­wa­nych szacunków.

Wartość hodow­la­ną moż­na sza­co­wać tyl­ko dla tych cech, któ­re zosta­ły oce­nio­ne w ska­li punk­to­wej lub zmie­rzo­ne. Można osza­co­wać war­tość hodow­la­ną zarów­no dla poje­dyn­czych ele­men­tów oce­ny, jak i wszyst­kich cech doty­czą­cych poszcze­gól­nych kie­run­ków użyt­ko­wa­nia (ujeż­dże­nie, sko­ki), wysta­wia­jąc zbior­czą oce­nę war­to­ści hodow­la­nej w posta­ci indek­su. Każde sza­co­wa­nie war­to­ści hodow­la­nej koni wyma­ga zasto­so­wa­nia wła­ści­we­go, dobra­ne­go do oce­nia­nej popu­la­cji mode­lu sta­ty­stycz­ne­go, któ­ry pozwo­li na wyod­ręb­nie­nie war­to­ści gene­tycz­nej zwie­rzę­cia prze­ka­zy­wa­nej na potom­stwo. Wartości hodow­la­ne sza­co­wa­ne są dla ogie­rów i kla­czy zarów­no na pod­sta­wie wyni­ków ocen eks­te­rie­ro­wych, prób dziel­no­ści, jak i wyni­ków spor­to­wych. Wyniki sza­cun­ków publi­ko­wa­ne są przez poszcze­gól­ne związ­ki w posta­ci kata­lo­gów, bro­szur lub na stro­nach internetowych.

Szacowanie war­to­ści hodow­la­nej nie jest nowym pro­ble­mem. Wyniki sza­cun­ków war­to­ści hodow­la­nych koni publi­ko­wa­no w Szwecji na pod­sta­wie danych gro­ma­dzo­nych od 1973, w Niemczech − od 1979, we Francji − od 1987, w Holandii − od 1993 roku. Przy obec­nej wymia­nie mate­ria­łu gene­tycz­ne­go nie­zbęd­na sta­ła się pra­wi­dło­wa inter­pre­ta­cja wyni­ków zarów­no testów dziel­no­ści, jak i ocen gene­tycz­nych, a tak­że sza­co­wa­nie mię­dzy­na­ro­do­wej war­to­ści hodow­la­nej koni. Prace nad sza­co­wa­niem mię­dzy­na­ro­do­wym są już dosyć zaawan­so­wa­ne. Grupa robo­cza Interstallion powsta­ła w roku 1998. Jest to gru­pa zrze­sza­ją­ca przed­sta­wi­cie­li orga­ni­za­cji zało­ży­ciel­skich - Światowej Federacji Związków Hodowli Koni Sportowych (WBFSH), Europejskiej Federacji Zootechnicznej (EAAP) oraz Międzynarodowego Komitetu Rejestracji Danych o Zwierzętach (ICAR). Pierwsze wyni­ki zosta­ły przed­sta­wio­ne hodow­com WBFSH naj­pierw na spo­tka­niu we Francji w roku 2005, póź­niej na wal­nych zjaz­dach WBFSH w 2005 i w 2006 roku. Osiągnięciem Interstallion jest utwo­rze­nie na stro­nie inter­ne­to­wej WBFSH zakład­ki inter­ne­to­wej (www.interstallion.org), zawie­ra­ją­cej infor­ma­cje doty­czą­ce sza­co­wa­nia war­to­ści hodow­la­nej w związ­kach zrze­szo­nych w WBFSH i infor­ma­cje o bie­żą­cej dzia­łal­no­ści międzynarodowej.

Jest to frag­ment arty­ku­łu, aby prze­czy­tać peł­ny tekst zapra­sza­my do zaku­pu kwar­tal­ni­ka „Hodowca i Jeździec” Rok IV nr 4 (11) 2006.
Pismo dostęp­ne jest w Okręgowych / Wojewódzkich Związkach Hodowców Koni, Biurze PZHK, za pośred­nic­twem pre­nu­me­ra­ty oraz w wybra­nych skle­pach jeź­dziec­kich.

Więcej w Hodowla

Na górę