Connect with us

Siedmiomilowe buty czy­li po co powstał Polski Pony Klub

Sport i wyścigi

Siedmiomilowe buty czy­li po co powstał Polski Pony Klub

Bartłomiej Steczowicz

Można by się roz­pi­sy­wać godzi­na­mi na temat przy­czyn powo­ła­nia do życia Stowarzyszenia Polski Pony Klub. Za nami tygo­dnie spo­tkań, dys­ku­sji, pytań i pomysłów.

Aby prze­rwać aka­de­mic­ki spór, posta­no­wi­li­śmy nabrać dystan­su i udać się w podróż. Skorzystaliśmy z mię­dzy­na­ro­do­wych kon­tak­tów naszej kole­żan­ki Ewy Łobos. W paź­dzier­ni­ku 2011 r. na zapro­sze­nie Euro Pony Club, Francuskiej Federacji Jeździeckiej (www.ffe.com) oraz bry­tyj­skie­go Pony Club (www.pcuk.org) poje­cha­li­śmy szu­kać natchnie­nia u źró­deł. I tak pierw­szy raz na wła­sne oczy zoba­czy­li­śmy świat, gdzie cho­dzi się w sied­mio­mi­lo­wych butach.
W Anglii i Francji w set­kach klu­bów pony zrze­szo­nych jest ponad milion mło­dych jeźdź­ców, a jeź­dzi kon­no znacz­nie wię­cej. Brytyjski Pony Club został zało­żo­ny w 1926 r. Francuski Poney Club dzia­ła od roku 1971. Jego zało­ży­ciel Serge Lecomte był wów­czas w tym samym punk­cie, co my dzi­siaj. Powołał do życia pierw­szy klub pony pod Paryżem i roz­po­czął kon­se­kwent­ną budo­wę stan­dar­dów i struk­tur. Dzisiaj we Francji na kucach jeż­dżą milio­ny mło­dych ludzi, a roz­mach jeź­dziec­twa pony jest nie­wia­ry­god­ny. Po powro­cie z tour­née po Francji i Wielkiej Brytanii nie mie­li­śmy wąt­pli­wo­ści co do kie­run­ku roz­wo­ju. Chcemy sko­rzy­stać ze 130 lat doświad­czeń Francji i Wielkiej Brytanii. Podobną dro­gą poszli Niemcy i nie wsty­dzi­li się pro­sić Francuzów o pomoc. Nie będzie­my wymy­ślać pro­chu, będzie­my go używać.
Zanim przed­sta­wię Państwu głów­ne zamie­rze­nia Polskiego Pony Klubu, zde­fi­niuj­my jeź­dziec­two pony. Będziemy przez nie rozu­mieć jaz­dę kon­ną w wyko­na­niu dzie­ci i mło­dzie­ży od 3 do 14 lat na kucach klas A, B, C i D (wzrost konia od 95 do 148 cm). Jeździectwo pony obej­mu­je dzie­ci zdro­we oraz ze scho­rze­nia­mi fizycz­ny­mi i umy­sło­wy­mi. Koniec karie­ry mło­de­go jeźdź­ca w klu­bie pony będzie wyzna­czać moment roz­po­czę­cia jaz­dy na dużych koniach.
A oto sześć pod­sta­wo­wych obsza­rów, któ­re będą pod­sta­wą roz­wo­ju jeź­dziec­twa dzie­ci i mło­dzie­ży w Polsce.

Kluby

Istnieje koniecz­ność stwo­rze­nia stan­dar­dów stajni/klubu na potrze­by jeź­dziec­twa pony. Mówimy tu o stan­dar­dach infrastruktury.
Pierwszym waż­nym czyn­ni­kiem, któ­ry cha­rak­te­ry­zu­je nowo­cze­sne klu­by pony, jest spo­sób kosza­ro­wa­nia koni - gru­py małych kuców prze­by­wa­ją na małych bie­gal­niach ogro­dzo­nych niski­mi barie­ra­mi bez krat. To pozwa­la na budo­wa­nie stad­nych rela­cji mię­dzy koń­mi i łatwą kon­tro­lę ich zacho­wa­nia. Wychodząc gru­pa­mi na jaz­dy, kuce nie mają potrze­by wyko­rzy­sty­wa­nia ich do zała­twia­nia spraw mię­dzy sobą. Hierarchia w sta­dzie jest dobrze zde­fi­nio­wa­na i okre­ślo­na w ramach życia na bie­gal­ni. To roz­wią­za­nie zwięk­sza bez­pie­czeń­stwo w cza­sie jazd i zapew­nia dobro­stan zwierząt.
Drugą nie­zwy­kle istot­ną zale­tą takie­go roz­wią­za­nia jest zro­zu­mie­nie przez dzie­ci i rodzi­ców, że staj­nia nie jest wię­zie­niem dla koni. Tu konie są szczę­śli­we i żyją w przy­jaź­ni z czło­wie­kiem. Człowiek nie trak­tu­je zwie­rząt jak narzę­dzi czy zaba­wek. Korzysta z koni, sza­nu­jąc ich natu­rę i potrze­by. Buduje to zdro­we rela­cje dziec­ka z przy­ro­dą, kształ­tu­je jego cha­rak­ter i empatię.
Kolejnym aspek­tem jest usy­tu­owa­nie pla­cu do jaz­dy. Plac znaj­du­je się w bez­po­śred­nim sąsiedz­twie budyn­ku staj­ni. Droga ze staj­ni do hali lub na plac nie prze­kra­cza 50 m i nigdy nie prze­cho­dzi przez par­king samo­cho­do­wy lub drogę.
Ważnym aspek­tem jest bez­pie­czeń­stwo jeźdź­ca. Odpowiednie spodnie i buty, ate­sto­wa­ny kask jeź­dziec­ki i w przy­pad­ku czę­ści zajęć kami­zel­ka z ate­stem to wymo­gi koniecz­ne. Klub pony będzie dys­po­no­wać wła­sny­mi kaska­mi i kami­zel­ka­mi dla roz­po­czy­na­ją­cych naukę. Po kil­ku lek­cjach rodzi­ce kupią dzie­ciom wła­sny sprzęt.
Bardzo istot­na dla ergo­no­mii i bez­pie­czeń­stwa jest topo­gra­fia ośrod­ka jeź­dziec­kie­go. Teren klu­bu jest czy­tel­nie ozna­czo­ny tablicz­ka­mi wska­zu­ją­cy­mi par­king, staj­nie, pla­ce do jaz­dy, biu­ro, sio­dlar­nie itd. Każda bie­gal­nia ma przy wej­ściu czy­tel­ną legen­dę opi­su­ją­cą prze­by­wa­ją­ce na niej konie. Opis zawie­ra imię konia, jego umasz­cze­nie i ewen­tu­al­ne zna­ki szcze­gól­ne. Pracownicy, dzie­ci i rodzi­ce bez tru­du roz­po­zna­ją konie. Pomaga to w budo­wa­niu przy­jaź­ni mię­dzy dzieć­mi i koń­mi. Dzieci szyb­ko uczą się roz­po­zna­wać poszcze­gól­ne konie. Ta pro­sta wie­dza pozwa­la na bar­dzo spraw­ne zarzą­dza­nie ruchem koni, będąc uła­twie­niem dla pra­cow­ni­ków, wolon­ta­riu­szy i rodziców.
Tu nawią­za­nie do maso­wo­ści jaz­dy kon­nej pony we Francji. Średni klub pony posia­da 70 kuców. Istotnym ele­men­tem jest jego zaple­cze socjal­ne. Nie muszą to być luk­su­so­we pomiesz­cze­nia. Aby klub dobrze funk­cjo­no­wał, musi­my zapew­nić prze­bie­ral­nie, toa­le­ty i cie­płe pomiesz­cze­nie, w któ­rym rodzi­ce mogą wypić her­ba­tę. To waż­ne, ponie­waż isto­tą klu­bów pony jest aktyw­ne uczest­ni­cze­nie rodzi­ców w przy­go­to­wa­niu i pro­wa­dze­niu zajęć, zwłasz­cza w przy­pad­ku dzie­ci roz­po­czy­na­ją­cych przy­go­dę z jeździectwem.
Te i inne ele­men­ty zwią­za­ne z infra­struk­tu­rą klu­bu szcze­gó­ło­wo opi­sze­my w pod­ręcz­ni­ku, któ­ry przy­go­to­wu­je­my. Kluby, któ­re przej­dą odpo­wied­nie szko­le­nie oraz wdro­żą dobre prak­ty­ki, otrzy­ma­ją cer­ty­fi­ka­ty Polskiego Pony Klubu i będą uczest­ni­czyć w ogól­no­pol­skich pro­gra­mach edu­ka­cyj­nych i promocyjnych.

Kadra

Oczywiste jest, iż to jakość pra­cy instruk­to­ra wpły­wa na bez­pie­czeń­stwo, atrak­cyj­ność i sku­tecz­ność edu­ka­cyj­ną zajęć. Musi o tym wie­dzieć rodzic dziec­ka uczest­ni­czą­ce­go w zaję­ciach hipicz­nych w danym klu­bie. Skąd jed­nak ma to wie­dzieć? Otóż we Francji każ­dy klub ma obo­wią­zek wywie­sza­nia w widocz­nym miej­scu aktu­al­nych imien­nych cer­ty­fi­ka­tów każ­de­go instruk­to­ra. Proste? Tak i nie. W Polsce panu­je cha­os w dzie­dzi­nie upraw­nień instruk­tor­skich. Uprawnienia PZJ posia­da nie­wiel­ka gru­pa tre­ne­rów spor­to­wych. Masowo wyda­wa­ne są upraw­nie­nia instruk­to­ra rekre­acji rucho­wej ze spe­cjal­no­ścią jaz­da kon­na oraz upraw­nie­nia przo­dow­ni­ka tury­sty­ki jeź­dziec­kiej. Nadawanie tych upraw­nień nie jest ustan­da­ry­zo­wa­ne. Co wię­cej, zgod­nie z prze­pi­sa­mi obo­wią­zu­ją­cy­mi od roku - więk­szość ośrod­ków szko­le­nio­wych pro­wa­dzą­cych kur­sy nie ma do tego pra­wa. Obecnie instruk­tor rekre­acji rucho­wej jest tytu­łem zawo­do­wym i kur­sy w tym zakre­sie mogą pro­wa­dzić wyłącz­nie pla­ców­ki kształ­ce­nia usta­wicz­ne­go posia­da­ją­ce wpis do reje­stru nie­pu­blicz­nych pla­có­wek oświatowych.
Polski Pony Klub z dwo­ma part­ne­ra­mi bran­żo­wy­mi powo­ła do życia Akademię Pony, któ­ra będzie szko­lić instruk­to­rów, ani­ma­to­rów i wolon­ta­riu­szy pod kątem pro­wa­dze­nia zajęć jaz­dy kon­nej dla dzie­ci i mło­dzie­ży. Instruktorzy będą prze­cho­dzić corocz­ną wery­fi­ka­cję. Sposób wery­fi­ka­cji musi­my zde­fi­nio­wać tak, aby był real­ny do zasto­so­wa­nia, ale i rze­tel­ny. Na przy­kład instruk­tor co roku będzie rapor­to­wał ilość pro­wa­dzo­nych zajęć (prak­ty­ka w zawo­dzie), a co czte­ry lata prze­cho­dził szko­le­nie uzu­peł­nia­ją­ce z egzaminem.
Drugim istot­nym obsza­rem zwią­za­nym z kadra­mi w klu­bach pony jest wolon­ta­riat. W Wielkiej Brytanii i Francji tysią­ce mło­dych ludzi poma­ga­ją w klu­bach pony jako wolon­ta­riu­sze. We Francji ist­nie­je funk­cja ani­ma­to­ra pony. Taka oso­ba prze­cho­dzi odpo­wied­nie szko­le­nie, a następ­nie bez­płat­nie poma­ga w pro­wa­dze­niu klu­bu i jazd. Wolontariat to wspa­nia­ły spo­sób na przy­cią­gnię­cie mło­dych ludzi do jeź­dziec­twa i na kształ­to­wa­nie cha­rak­te­ru mło­dych obywateli.

Promocja

Nawet naj­lep­szy pro­dukt w XXI wie­ku wyma­ga pro­mo­cji. We Francji kon­no jeż­dżą milio­ny osób, nie usy­pia to jed­nak czuj­no­ści pra­cow­ni­ków depar­ta­men­tu mar­ke­tin­gu FFE. W cza­sie naszej wizy­ty w cen­tra­li FFE zapo­zna­no nas z dzia­ła­nia­mi pro­mo­cyj­ny­mi w roku 2011. Francuzi posta­wi­li sobie dwa stra­te­gicz­ne cele. Pierwszy to przy­cią­gnię­cie do jeź­dziec­twa chłop­ców, któ­rzy sta­no­wią mniej­szość w tej dys­cy­pli­nie. Wytypowano dys­cy­pli­ny, któ­re są atrak­cyj­ne dla chłop­ców - hor­se­ball i tetra­th­lon (opi­szę je poni­żej), i przy­go­to­wa­no pro­gram obej­mu­ją­cy ich pro­mo­cję, edu­ka­cję instruk­to­rów i powo­ła­nie do życia nowych roz­gry­wek na róż­nych poziomach.
Drugim celem stra­te­gicz­nym była pro­mo­cja jaz­dy kon­nej wśród rodzin nie­ma­ją­cych do tej pory stycz­no­ści z jeź­dziec­twem. Zrealizowano 30-sekun­do­wy spot rekla­mo­wy pro­mu­ją­cy jaz­dę kon­ną. Filmik, któ­re­go 70% zaj­mu­ją uję­cia dzie­ci na kucach, został wyemi­to­wa­ny w głów­nych kana­łach tele­wi­zji fran­cu­skiej… 5000 razy. Nie było Francuza, któ­ry wio­sną 2011 roku nie zoba­czył­by tej rekla­my. W cią­gu mie­sią­ca od emi­sji spo­tu do klu­bów jeź­dziec­kich przy­szły trzy milio­ny osób, któ­re po raz pierw­szy w życiu prze­kro­czy­ły próg staj­ni. Co roku we wrze­śniu orga­ni­zo­wa­ny jest tak­że - pro­mo­wa­ny w mediach - Dzień Konia. W tym dniu we wszyst­kich staj­niach we Francji odby­wa­ją się pik­ni­ki rodzin­ne z mnó­stwem atrak­cji, m.in.każdy gość może za dar­mo sko­rzy­stać z lek­cji jazdy.
Polski Pony Klub zamie­rza podejść do pro­mo­cji dwu­kie­run­ko­wo. Pierwszy etap to dzia­ła­nia na rzecz edu­ka­cji, pozy­ska­nia przy­chyl­no­ści śro­do­wi­ska, samo­rzą­dów i odpo­wied­nich mini­sterstw. Drugim jest pro­mo­cja wśród rodzi­ców, któ­rą roz­pocz­nie­my, gdy Akademię Pony opusz­czą pierw­si absol­wen­ci, a w kra­ju będzie 10 auto­ry­zo­wa­nych klu­bów pony.

Rodzice

Bardzo waż­nym zagad­nie­niem jest edu­ka­cja rodzi­ców. Rodzice muszą dowie­dzieć się, że jaz­da kon­na jest atrak­cyj­nym spo­so­bem na spę­dza­nie cza­su, roz­wój fizycz­ny i emo­cjo­nal­ny mło­de­go czło­wie­ka. Nadal wie­lu rodzi­ców koja­rzy jeź­dziec­two z bra­wu­rą, balan­ga­mi i tzw. ułań­ską fan­ta­zją. To trze­ba zmie­nić. Palenie tyto­niu i picie alko­ho­lu na tere­nie klu­bów pony nie będzie mia­ło miej­sca. Kluby będą kon­ku­ro­wać z powsta­ją­cy­mi w Polsce nowo­cze­sny­mi ośrod­ka­mi spor­to­wy­mi, klu­ba­mi fit­ness i szko­ła­mi z zaple­czem spor­to­wym, muszą zatem przy­cią­gać rodzi­ców pro­fe­sjo­na­li­zmem kadry, koni i infra­struk­tu­ry. I nie­po­trzeb­ne są fajer­wer­ki i zadę­cie. Oczywiście zaan­ga­żo­wa­ny i zado­wo­lo­ny rodzic to skarb dla klubu.

Konie

W Polsce poku­tu­je opi­nia, że kuce są „małe i wred­ne”. Skąd tak krzyw­dzą­cy osąd? U nas 95% małych kuców to kuce NN rodzi­mej hodow­li i pocho­dzą­ce z impor­tu. W kra­jach zachod­nich od lat ist­nie­je ogrom­ny rynek hodow­la­ny. I zawsze mały pro­cent hodow­li to osob­ni­ki z wada­mi cha­rak­te­ru i nie­wy­dol­no­ścią zdro­wot­ną. To te kuce tra­fia­ją do Polski. Dlaczego? Dlatego, że moż­na je kupić dosłow­nie za… 5 euro. A w Polsce funk­cjo­nu­ją jako pre­zen­ty komu­nij­ne lub tra­fia­ją do rąk nie­do­świad­czo­nych wła­ści­cie­li ośrod­ków jeź­dziec­kich. Trzeba prze­rwać ten zaklę­ty krąg.
We Francji 100% małych kuców pra­cu­ją­cych w klu­bach pony to czy­sto­ra­so­we kuce sze­tlandz­kie, któ­re są mądre i miłe dla ludzi. Dlatego Polski Pony Klub będzie współ­pra­co­wał z hodow­ca­mi zrze­szo­ny­mi w ramach Polskiej Księgi Stadnej Kuców Szetlandzkich i usys­te­ma­ty­zu­je stan­dar­dy tre­nin­go­we dla kuców. Nawiążemy rów­nież współ­pra­cę z PZHK i głów­ny­mi hodow­ca­mi dużych kuców. W zachod­nich klu­bach pony pro­por­cja pogło­wia kuców sze­tlandz­kich i dużych kuców wyno­si 60 do 40 na korzyść kuców szetlandzkich.

Dyscypliny dla dzieci

Pony games, pony games i jesz­cze raz pony games. Dzieci będzie­my uczyć jaz­dy kon­nej przez zaba­wę i współ­za­wod­nic­two zespo­ło­we. Współzawodnictwo, a nie sport. Pony games to dobrze zde­fi­nio­wa­ne hipicz­ne gry zespo­ło­we dla dzie­ci. W kolej­nych nume­rach „Hodowcy i Jeźdźca” opi­sze­my poszcze­gól­ne gry. Chcemy, aby wie­dza na ich temat sta­ła się powszech­na. Pony games są bar­dzo atrak­cyj­ne dla dzie­ci i rodzi­ców. Śmiech, zaba­wa, duch rywa­li­za­cji, wido­wi­sko­wość, a przede wszyst­kim gra zespo­ło­wa. Zajmiemy się taki­mi dys­cy­pli­na­mi, jak tetra­th­lon i horseball.
Tetrathlon to jaz­da kon­na (mini­kros), strze­la­nie z bro­ni pneu­ma­tycz­nej, bieg prze­ła­jo­wy oraz pły­wa­nie. Ze wzglę­du na stre­fę kli­ma­tycz­ną roz­wa­ża­my upra­wia­nie tetra­th­lo­nu bez dys­cy­pli­ny pły­wa­nia. Horseball to w skró­cie połą­cze­nie jaz­dy kon­nej i koszy­ków­ki. Pierwsze roz­gryw­ki już się w Polsce odby­wa­ją dzię­ki Polskiemu Stowarzyszeniu Horseball. Na stro­nie www.horseball.pl moż­na zapo­znać się z zasa­da­mi tej dyna­micz­nej i wido­wi­sko­wej dyscypliny.
A co ze spor­tem wyczy­no­wym? Przecież chlu­bą naro­dów są olim­pij­czy­cy i mistrzo­wie. Otóż 95% mło­dych jeźdź­ców nigdy nie będzie spor­tow­ca­mi i to dla nich two­rzy­my klu­by pony. A te 5%, któ­re wyro­śnie na mistrzów, na pew­no tra­fi do klu­bów spor­to­wych wła­śnie z klu­bów pony. Niech wyra­sta­ją na spor­tow­ców fair play, któ­rzy bez wzglę­du na miej­sce na podium nie utra­cą rado­ści życia i rado­ści z jaz­dy kon­nej. My, doro­śli, bądź­my roz­waż­ni w usil­nej pro­mo­cji spor­tu wyczy­no­we­go. Ważnym aspek­tem funk­cjo­no­wa­nia klu­bów pony są zaję­cia dla dzie­ci nie­peł­no­spraw­nych. Wiedza i doświad­cze­nie Polskiego Towarzystwa Hipoterapeutycznego pozwo­li na spraw­ne włą­cze­nie hipo­te­ra­pii do zakre­su dzia­łań klu­bów pony.
Można by dłu­go jesz­cze opo­wia­dać o naszych pla­nach. Ważne, że są. Sprzymierzeńcy są, ale opo­zy­cja też jest. No to do roboty :)
Zapraszamy wła­ści­cie­li staj­ni, instruk­to­rów, wolon­ta­riu­szy, hodow­ców i part­ne­rów biznesowych.
A przy oka­zji - listę naszych lob­by­stów otwie­ra­ją Andrzej Stasiowski i Michał Wierusz-Kowalski. Dziękujemy.

Bartłomiej Steczowicz
pre­zes Zarządu Polskiego Pony Klubu
www.polskiponyklub.pl

Więcej w Sport i wyścigi

Na górę