Connect with us

Nieznajomość pra­wa szkodzi

Od Redakcji

Nieznajomość pra­wa szkodzi

Joanna Podwójci, Jan Kubiak, Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych w Szczecinie

W świe­tle prze­pi­sów pra­wa cywil­ne­go koń jest rze­czą. Podstawowym aktem pra­wa cywil­ne­go jest kodeks cywil­ny. Reguluje on kwe­stie zawie­ra­nia umów, powsta­wa­nia i wyko­ny­wa­nia zobo­wią­zań, odszko­do­wań, for­my, w jakiej powin­ny być doko­ny­wa­ne czyn­no­ści praw­ne, itd.

Jaki to ma zwią­zek z hodow­lą koni i jeź­dziec­twem? Konie kupu­je się, sprze­da­je i dzier­ża­wi. Zawierane są trans­ak­cje zwią­za­ne z roz­ro­dem, wynaj­mem pomiesz­czeń, zaku­pem żyw­no­ści i orga­ni­za­cją imprez jeź­dziec­kich. Wszystkie te czyn­no­ści, pra­wa i obo­wiąz­ki stron umów, for­ma, w jakiej umo­wy powin­ny być spo­rzą­dzo­ne, czy odpo­wie­dzial­ność za nie­zre­ali­zo­wa­nie posta­no­wień umo­wy zosta­ły ure­gu­lo­wa­ne przez obo­wią­zu­ją­ce prawo.

O pra­wie moż­na powie­dzieć, że jest nud­ne, męczą­ce, zbyt skom­pli­ko­wa­ne, nie­zro­zu­mia­łe. Częste są zarzu­ty, że regu­la­cje praw­ne cał­ko­wi­cie odsta­ją od rze­czy­wi­sto­ści, pozo­sta­ją w sprzecz­no­ści z logi­ką. Wiele w tym racji, co nie zmie­nia jed­nak fak­tu, że nie­mal każ­da dzie­dzi­na nasze­go życia jest regu­lo­wa­na przez pra­wo. Powinniśmy tego pra­wa prze­strze­gać, czy nam się to podo­ba, czy nie, w prze­ciw­nym razie musi­my liczyć się z przy­kry­mi konsekwencjami.

Prawidłowe zawar­cie jakiej­kol­wiek umo­wy wyma­ga zna­jo­mo­ści sto­sow­nych prze­pi­sów doty­czą­cych tre­ści i for­my czyn­no­ści praw­nych, two­rze­nia i roz­wią­zy­wa­nia sto­sun­ków praw­nych, skut­ków nie­wy­wią­zy­wa­nia się z okre­ślo­nych w umo­wach zobo­wią­zań. Aktem praw­nym, mają­cym w tym zakre­sie pod­sta­wo­we zna­cze­nie, jest kodeks cywil­ny. Warto też znać usta­wę doty­czą­cą szcze­gól­nych warun­ków sprze­da­ży kon­su­menc­kiej oraz roz­po­rzą­dze­nie w spra­wie odpo­wie­dzial­no­ści sprze­daw­ców za wady głów­ne nie­któ­rych gatun­ków zwierząt.

Nie nale­ży też zapo­mi­nać o tak waż­nych aktach jak: usta­wa o orga­ni­za­cji hodow­li i roz­ro­dzie zwie­rząt gospo­dar­skich, roz­po­rzą­dze­nie doty­czą­ce ksiąg i reje­strów zwie­rząt hodow­la­nych oraz pro­gra­mów hodow­la­nych, czy roz­po­rzą­dze­nie doty­czą­ce dodat­ko­wych wyma­gań wobec związ­ków hodow­ców lub innych pod­mio­tów pro­wa­dzą­cych księ­gi zwie­rząt hodow­la­nych lub reje­strów zwie­rząt hodowlanych.

Praktyka oby­wa się bez zna­jo­mo­ści norm praw­nych zawar­tych w wyżej wska­za­nych aktach. Rynek obro­tu koń­mi funk­cjo­nu­je, i to efek­tyw­nie, w dużej mie­rze z pomi­nię­ciem szcze­gó­ło­wej wie­dzy praw­ni­czej. Istnieją jed­nak pod­mio­ty, któ­rym nie jest obo­jęt­ny fakt zawar­cia kon­kret­nej umo­wy czy doko­na­nia czyn­no­ści praw­nych. Prędzej czy póź­niej upo­mną się one o to, byśmy wywią­za­li się z naszych praw­nych obo­wiąz­ków. Przede wszyst­kim nale­ży wymie­nić tu Urząd Skarbowy, pro­ku­ra­tu­rę i służ­by cel­ne. Od wie­lu czyn­no­ści praw­nych - jak np. sprze­da­ży, zamia­ny, daro­wi­zny czy pożycz­ki - powin­ny zostać odpro­wa­dzo­ne do Skarbu Państwa okre­ślo­ne podat­ki i opła­ty. To, od cze­go pań­stwo pobie­ra od nas pie­nią­dze i w jakiej wyso­ko­ści okre­ślo­ne zosta­ło choć­by w usta­wie o podat­ku od czyn­no­ści cywil­no­praw­nych, usta­wie o opła­cie skar­bo­wej, usta­wach o podat­ku docho­do­wym czy o podat­ku od towa­rów i usług. Zaniedbanie odpro­wa­dze­nia tych danin może (i zazwy­czaj tak się dzie­je) pocią­gnąć za sobą przy­kre dla nas skut­ki - od koniecz­no­ści zapła­ty zale­głych odse­tek po odpo­wie­dzial­ność za prze­stęp­stwa skar­bo­we! Należy też mieć na uwa­dze, że w wyni­ku nie­pra­wi­dło­we­go - tak w zakre­sie okre­śle­nia praw i obo­wiąz­ków stron, jak i for­my doku­men­tów - zawar­cia okre­ślo­nych trans­ak­cji nara­ża­my się na ponie­sie­nie szkód finansowych.

Hodowla koni, a tak­że zwią­za­ny z koń­mi sport - w myśl pra­wa - sta­no­wią jed­ną ze sfer tzw. obro­tu gospo­dar­cze­go, co wią­że się z poję­ciem dzia­łal­no­ści gospo­dar­czej. Każda oso­ba fizycz­na, oso­ba praw­na czy inna jed­nost­ka orga­ni­za­cyj­na, trud­nią­ca się zawo­do­wo hodow­lą, roz­ro­dem czy jeź­dziec­twem pro­wa­dzi dzia­łal­ność gospo­dar­czą. Każdy przed­się­bior­ca zaś powi­nien znać i prze­strze­gać prze­pi­sów usta­wy - Prawo dzia­łal­no­ści gospo­dar­czej, kodek­su spół­ek han­dlo­wych oraz innych aktów poświę­co­nych zagad­nie­niom przed­się­bior­czo­ści. Hodowla i roz­ród koni sta­no­wią ponad­to jeden z dzia­łów dzia­łal­no­ści rol­ni­czej. Za tym idzie pod­le­głość prze­pi­som doty­czą­cym wszel­kich aspek­tów rol­nic­twa - od warun­ków naby­wa­nia zie­mi i pro­wa­dze­nia gospo­darstw rol­nych, po pre­fe­ren­cje podat­ko­we, kre­dy­to­we, ren­to­we i emerytalne.

Ustawodawca - wyma­ga­jąc od nas odpro­wa­dza­nia na rzecz pań­stwa róż­ne­go rodza­ju podat­ków i opłat - prze­wi­dział też sto­sow­ne ulgi (w tym inwe­sty­cyj­ne), odli­cze­nia, zwol­nie­nia od obo­wiąz­ku świad­cze­nia danin publicz­nych. Żadna insty­tu­cja pań­stwo­wa czy samo­rzą­do­wa z wła­snej ini­cja­ty­wy nie poin­for­mu­je nas o takich moż­li­wo­ściach. Sami musi­my też zdo­być infor­ma­cje na temat bar­dziej korzyst­nych warun­ków ubez­pie­czeń spo­łecz­nych czy spe­cjal­nych stref eko­no­micz­nych, a tak­że spo­so­bów zabez­pie­cze­nia się przed nie­uczci­wy­mi kon­tra­hen­ta­mi i docho­dze­nia należ­no­ści z tytu­łu nie­prze­strze­ga­nia posta­no­wień umowy.

Od pra­wa się nie uciek­nie, moż­na jed­nak nauczyć się z nim żyć - i to z korzy­ścią dla nas. Jedną z bar­dziej zna­nych zasad pra­wa jest „igno­ran­tia iuris nocet” - „nie­zna­jo­mość pra­wa szko­dzi”. Oczywiście, nie jest moż­li­we, by każ­dy oby­wa­tel znał wszyst­kie obo­wią­zu­ją­ce w pań­stwie prze­pi­sy. Musimy się jed­nak liczyć z tym, że w przy­pad­ku, gdy - nawet nie­świa­do­mie - naru­szy­my praw­ne naka­zy lub zaka­zy, będzie­my musie­li ponieść tego skut­ki. Szansą na unik­nię­cie przy­krych kon­se­kwen­cji jest zna­jo­mość pod­sta­wo­wych norm regu­lu­ją­cych daną dzie­dzi­nę sto­sun­ków spo­łecz­nych i nawyk korzy­sta­nia z facho­wej pomo­cy prawnika.

Więcej w Od Redakcji

Na górę